Nước Mỹ chuyện chưa kể và Tôi

Nước Mỹ chuyện chưa kể và Tôi

Lê Duy Nam

Khi tôi cùng các bạn trong Book Hunter bắt đầu dịch cuốn The Untold History of the United States (Nước Mỹ chuyện chưa kể) vào cuối năm 2019 thì chúng tôi đã không thể tưởng tượng được rằng chúng tôi sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn đến vậy. Dịch COVID nổ ra, ba trong năm người tham gia dự án dịch lúc ban đầu bị ốm (các bệnh không liên quan tới COVID), trong đó hai người xin rút hoàn toàn, một người xin hoàn thành 1/3 khối lượng công việc được giao ban đầu. Tôi phải đối mặt với một khối lượng công việc khổng lồ mà e rằng không thể làm nổi vì tôi vừa biên tập xong cuốn Luân lý học, một cuốn sách theo tôi thì khó hơn Nước Mỹ chuyện chưa kể rất nhiều. Tất nhiên, Nước Mỹ chuyện chưa kể lại có những thử thách và những khó khăn khác. Nếu Luân lý học khó ở những khái niệm trừu tượng, văn phong lạ lẫm, đứt gãy văn bản do thời gian…thì Nước Mỹ chuyện chưa kể khó ở 3 khía cạnh: (1) Độ dài Nước Mỹ chuyện chưa kể (hơn 300.000 chữ) gấp 3 lần Luân lý học (hơn 100.000 chữ), (2) Số lượng khái niệm dàn trải và rất rộng, dù được sử dụng phổ biến trong văn bản báo chí và học thuật tại Mỹ nhưng lạ lẫm đối với văn bản phổ thông tại Việt Nam, (3) Khó tìm được độc giả hứng thú và sẵn sàng bỏ một số tiền lớn ra để mua cuốn sách. Đứng trước những khó khăn như vậy nhưng tôi vẫn cảm thấy một sự thôi thúc phải hoàn thiện cuốn sách này và phải xong trong năm 2020. COVID vẫn hoành hành dù cho bao nhiêu người dự đoán rằng đại dịch sẽ kết thúc trong một vài tháng mà thôi. Việt Nam gắng gượng chống dịch một cách chủ động, khác với châu Âu và Mỹ cậy vào sức mạnh khoa học kỹ thuật mà lựa chọn miễn dịch cộng đồng. Rốt cuộc, thay đổi lối sống, ăn uống lành mạnh, tinh thần thoải mái lại chính là những điểm mấu chốt giúp người dân Việt Nam đoàn kết chống dịch thành công, trong khi đại dịch chưa hề có dấu hiệu suy giảm tại châu Âu và Mỹ. Điều này hóa ra lại là một lợi thế vì nhiều người bạn của tôi ở trong và ngoài nước không bận công ăn việc làm nhiều như bình thường có và thời gian rảnh ở nhà, đọc sách, làm vườn. Thế nên, tôi tranh thủ liên hệ thêm 7 người bạn khác của tôi để lôi họ vào dự án dịch Nước Mỹ chuyện chưa kể. Những người bạn này hoặc là đã dẫn dắt tôi những ngày đầu tôi làm quen với tiếng Anh, hoặc là những người đã từng dịch trong dự án của Book Hunter như Luân lý học, Rumi Tinh tuyệtLàm việc xuôi thớ… (một cuốn sách do NXB Tri Thức thực hiện, chưa xuất bản), hoặc là những người chưa từng tham gia dự án dịch nào cùng với tôi nhưng qua tương tác và thi thoảng dịch articles cho www.bookhunterclub.com thì tôi có thể tự tin được về năng lực tiếng Anh của họ. Vậy là 9 người không hề quen biết nhau, chưa từng chạm mặt nhau, sống ở cả Bắc, Trung, Nam của nước ta, thậm chí có người đang sống ở châu Âu, cùng bắt tay vào dịch Nước Mỹ chuyện chưa kể dưới sự quản lý của tôi từ tháng 3/2020, khi COVID bắt đầu có những dấu hiệu đáng lo ngại ở Việt Nam. Sau bốn tháng tập trung dịch thì nhóm dịch Book Hunter đã hoàn thành phần dịch thô của 15 chương sách. Thế nhưng chặng đường hoàn thành cuốn sách mới chỉ đi được một nửa. Trọng trách kiểm tra, rà soát lại toàn bộ cuốn sách, bổ sung chú thích cho những khái niệm mới, lạ lẫm đối với độc giả Việt Nam, loại bỏ các lỗi chính tả, xử lý những phần khó mà nhóm dịch để lại được đặt lên vai tôi và co-founder Book Hunter, Hà Thủy Nguyên. Chúng tôi đã mất 4 tháng để hoàn thành khối lượng công việc này và chắc chắn rằng nếu có thể 4 tháng nữa để làm kỹ hơn thì chúng tôi vẫn thấy là không đủ. Số lượng các khái niệm, thuật ngữ được hai tác giả, Peter KuznickOliver Stone sử dụng nhiều không tả xiết. Nhưng cũng không có gì lạ khi tôi biết rằng Oliver là một nhà làm phim nổi tiếng với các bộ phim thách thức lịch sử, thách thức khán giả, luôn đi vào những đề tài khó nhằn như chiến tranh Mỹ-Việt Nam, JFK, Nixon, Snowden… còn Peter là chuyên gia hàng đầu về lịch sử Mỹ thế kỷ XX. Lẽ ra hai ông đã tới Việt Nam vào tháng 10/2020 để tham dự tọa đàm về lịch sử với các sử gia Việt Nam nếu COVID không còn hoành hành như hiện nay.

Có công mài sắt, có ngày nên kim, cuối cùng thì cuốn sách dày 1020 trang đã được hoàn thành và dự kiến ra mắt độc giả Việt Nam vào ngày 15/12/2020. Có lẽ dù có kể chi tiết tới nhường nào thì cũng không nói hết được những gì tôi và các bạn ở Book Hunter đã trải qua trong quá trình hoàn thành Nước Mỹ chuyện chưa kể. Có nhiều người khác cũng đã giúp đỡ cho sự ra đời của cuốn sách mà tôi khó có thể kể ra hết ở đây. Tôi hi vọng sẽ tìm được những độc giả thực sự của cuốn sách, đọc và góp ý để chúng tôi làm tốt hơn.  

Nước Mỹ chuyện chưa kể và Tôi
Chuck Searcy, bạn của Peter và Oliver (bên trái), Lê Duy NamHà Thủy Nguyên (bên phải)
Share:

Add comment: