Thảo luận: Tại sao cần loại bỏ vũ khí hạt nhân?

Tình trạng hiện nay và giải pháp để loại bỏ vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới.

Lịch sử vũ khí hạt nhân chưa bao giờ chỉ là một câu chuyện về “tiến bộ khoa học” hay “chiến thắng chiến lược”. Đó còn là một chuỗi lựa chọn chính trị mang tính cấu trúc – nơi nỗi sợ, quyền lực và logic răn đe dần dần được bình thường hóa. Như trong Nước Mỹ – Chuyện Chưa Kể đã cho thấy, từ Hiroshima – Nagasaki đến Chiến tranh Lạnh, vũ khí hạt nhân không chỉ là công cụ quân sự, mà là một nền tảng định hình trật tự thế giới: các quốc gia học cách sống chung với khả năng hủy diệt toàn diện, và gọi trạng thái đó là “ổn định”. Sự tồn tại của vũ khí hạt nhân vì thế không đơn thuần dựa trên nhu cầu an ninh, mà dựa trên một hệ tư duy coi đe dọa hủy diệt là điều có thể chấp nhận được trong quản trị quốc tế.

Nhưng chính logic ấy cũng đặt ra một câu hỏi không thể né tránh:
Nếu vũ khí hạt nhân thực sự bảo vệ hòa bình, vì sao thế giới vẫn liên tục đứng trước nguy cơ thảm họa?

Trong bối cảnh ngày nay khi các hiệp ước kiểm soát vũ khí suy yếu, căng thẳng giữa các cường quốc gia tăng, và công nghệ quân sự ngày càng khó kiểm soát, câu hỏi về loại bỏ vũ khí hạt nhân không còn là lý tưởng đạo đức xa vời, mà là một vấn đề thực tiễn của an ninh toàn cầu.

Thay vì tiếp cận chủ đề này bằng nỗi sợ hay những khẩu hiệu trừu tượng, Book Hunter mời bạn tham gia một buổi trò chuyện trực tuyến với TS. Ivana Nikolić Hughes – chuyên gia vũ khí hạt nhân – nhằm quay lại những câu hỏi nền tảng: Vũ khí hạt nhân đang vận hành như thế nào trong hệ thống quyền lực hiện nay? Chúng tạo ra “ổn định” cho ai, và rủi ro cho ai? Và đâu là những con đường khả dĩ – dù khó khăn – để thế giới có thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào chúng?

Buổi trò chuyện xoay quanh ba vấn đề cốt lõi:

• Vũ khí hạt nhân đã trở thành “chuẩn an ninh” của thế giới hiện đại như thế nào, và vì sao logic răn đe vẫn tiếp tục được duy trì dù đầy rủi ro?
• Hệ thống chính trị – pháp lý quốc tế hiện nay đang hỗ trợ hay cản trở tiến trình giải trừ hạt nhân?
• Những giải pháp khả thi nào đang tồn tại: từ hiệp ước quốc tế, vai trò của giới khoa học, đến áp lực xã hội và các phong trào phản đối vũ khí hủy diệt hàng loạt?

Buổi talk hướng tới việc cung cấp một khung nhìn dài hạn, giúp người tham dự không chỉ hiểu vì sao vũ khí hạt nhân nguy hiểm, mà còn hiểu vì sao chúng vẫn tồn tại, và điều gì cần thay đổi để phá vỡ vòng lặp đó.

Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề lịch sử hạt nhân, chính trị – khoa học, hay muốn đào sâu hơn tinh thần phản tư mà Nước Mỹ – Chuyện Chưa Kể gợi mở, buổi trò chuyện này là một không gian để suy nghĩ chậm lại, đặt câu hỏi khó hơn, và hình dung những khả năng khác cho an ninh toàn cầu ngoài nỗi sợ hủy diệt.