Ra mắt sách “Lịch sử Đông Nam Á” – Tái định vị khu vực trong dòng lịch sử

Trong nhiều thế kỷ, lịch sử Đông Nam Á thường được kể như phần ngoại vi của những câu chuyện lớn về Trung Hoa, Ấn Độ hay châu Âu. Khu vực này xuất hiện như một “vùng đệm”, một nơi tiếp nhận ảnh hưởng hoặc trở thành sân khấu của các đế chế, hơn là một chủ thể kiến tạo lịch sử.

Nhưng nếu chính Đông Nam Á mới là một trong những giao lộ quan trọng nhất của lịch sử nhân loại thì sao?

Đó là câu hỏi xuyên suốt cuốn sách Lịch sử Đông Nam Á của sử gia Anthony Reid – một trong những học giả có ảnh hưởng sâu rộng nhất về lịch sử khu vực. Không chỉ tổng hợp hàng chục năm nghiên cứu mới nhất, cuốn sách còn đề xuất một cách nhìn khác: đặt Đông Nam Á trở lại đúng vị trí của nó trong lịch sử thế giới, như một không gian có logic phát triển riêng, có khả năng định hình các mạng lưới thương mại, tôn giáo, văn hóa và chính trị toàn cầu, thay vì chỉ là nơi chịu tác động từ bên ngoài.

Khác với lối viết lịch sử quen thuộc xoay quanh các quốc gia hay những triều đại, Anthony Reid lựa chọn tiếp cận Đông Nam Á như một chỉnh thể được kết nối bởi khí hậu gió mùa, hệ thống biển đảo, các dòng thương mại, sự dịch chuyển của con người và những mạng lưới văn hóa xuyên biên giới. Ông cho thấy chính tính đa dạng, tính mở và khả năng dung hợp đã tạo nên bản sắc của khu vực – một bản sắc không thể được giải thích bằng những khung khái niệm vốn được xây dựng từ lịch sử châu Âu hay Đông Á.

Đặc biệt, cuốn sách đặt ra một thách thức đối với cách viết lịch sử hiện đại: liệu chúng ta có đang nhìn quá khứ thông qua lăng kính của các quốc gia – dân tộc ngày nay? Anthony Reid mời người đọc vượt ra khỏi lịch sử của những đường biên giới để khám phá một Đông Nam Á được hình thành bởi các lưu vực sông, các tuyến hải thương, những cộng đồng đa ngôn ngữ, các xã hội phi nhà nước và vô số hình thức kết nối xuyên vùng. Từ đó, ông góp phần “tái định vị” Đông Nam Á như một chủ thể lịch sử năng động, đồng thời mở ra một cách hiểu mới về lịch sử toàn cầu.

Buổi ra mắt sách sẽ là dịp cùng nhìn lại những vấn đề lớn mà cuốn sách gợi mở:

• Vì sao Đông Nam Á không nên được xem là “vùng ngoại vi” của lịch sử thế giới?
• Làm thế nào để kể lịch sử khu vực từ chính những đặc trưng của nó, thay vì thông qua góc nhìn của các đế chế?
• Vì sao thương mại, môi trường, tôn giáo, giới, các cộng đồng phi nhà nước và tính đa dạng văn hóa lại là những chìa khóa để hiểu lịch sử Đông Nam Á?
• Và việc “tái định vị” Đông Nam Á trong dòng lịch sử sẽ giúp chúng ta hiểu gì hơn về thế giới đương đại cũng như về chính vị trí của Việt Nam trong khu vực?

Không chỉ dành cho những người yêu lịch sử, đây còn là cuộc đối thoại về cách chúng ta nhìn nhận quá khứ, viết lại những câu chuyện quen thuộc và mở rộng góc nhìn về một khu vực vốn từ lâu đã giữ vai trò trung tâm trong sự vận động của thế giới nhưng chưa từng được kể đúng vị trí của mình.

Thân mời bạn cùng tham dự buổi ra mắt sách Lịch sử Đông Nam Á để khám phá một lịch sử không còn được kể từ “bên ngoài” khu vực, mà từ chính những giao lộ đã làm nên Đông Nam Á.

• Thời gian: 14h00 chiều Chủ Nhật, ngày 12/7/2026
• Địa điểm: Lô số 06, Nhà B12, KĐT Mỹ Đình 1, phường Từ Liêm, Hà Nội.
• Đơn vị tổ chức: Book Hunter & Libero Education
• Diễn giả:
  • GS. TS. Momoki Shiro là Giáo sư danh dự Đại học Osaka (Nhật Bản), hiện là chuyên gia JICA giảng dạy tại Trường Đại học Việt Nhật (ĐHQG Hà Nội). Ông là một trong những học giả hàng đầu về lịch sử Việt Nam và Đông Nam Á tiền cận đại, với hơn ba thập kỷ nghiên cứu và gắn bó với Việt Nam. Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào lịch sử khu vực Đông Á – Đông Nam Á, lịch sử biển châu Á và lịch sử toàn cầu, đồng thời tích cực thúc đẩy việc đưa lịch sử Đông Nam Á vào dòng chảy chính của lịch sử thế giới. Trong ấn bản tiếng Việt Lịch sử Đông Nam Á, GS. Momoki Shiro là tác giả bài giới thiệu “Lấy Đông Nam Á làm chủ lưu”.
  • TS. Vũ Đức Liêm là Tiến sĩ Lịch sử, giảng viên và nhà nghiên cứu tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào lịch sử Việt Nam và Đông Nam Á trong bối cảnh lịch sử toàn cầu, đặc biệt là lịch sử hàng hải, giao thương, các mạng lưới kết nối khu vực và quá trình hình thành thế giới cận đại. Bên cạnh công tác giảng dạy và nghiên cứu, TS. Vũ Đức Liêm còn tích cực tham gia phổ biến tri thức lịch sử tới công chúng thông qua các bài viết, tọa đàm và diễn đàn học thuật.
• Điều phối:
  • ThS. Trần Anh Đức là Thạc sĩ Khoa học Lịch sử, tốt nghiệp Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Hiện anh là Trưởng Ban biên tập Công ty Cổ phần Xuất bản và Giáo dục Quảng Văn. Hướng nghiên cứu của anh tập trung vào lịch sử thế giới, đặc biệt là lịch sử quan hệ chính trị và thương mại khu vực Ấn Độ Dương thời Cận đại, với trọng tâm là tương tác giữa Đông Nam Á và Ấn Độ. Anh cũng tham gia biên dịch, hiệu đính nhiều công trình lịch sử, trong đó có Lịch sử Đông Nam Á của Anthony Reid và Lịch sử thế giới qua những tấm bản đồ.